Tien dingen die je moet weten over schaamte

1. Schaamte creëert de emotie van isolatie, het gevoel van sterven. Je schaamt je dood.
2. Zowel zelfmoord aan de ene kant als terrorisme aan de andere kant horen in het spectrum van schaamte.
3. Schaamte is het onvermogen tot zelfreflectie en daarmee ook tot verbinden, compassie en empathie.
4. Schaamte is niet hetzelfde als schuld. Schaamte is altijd aangepraat, het is niet van jezelf, schuld(gevoel) wel. Schuldgevoel kun je vasthouden en je kunt je dan verontschuldigen. Schaamte is diffuus en ongrijpbaar.
5. Schaamte wordt altijd voorafgegaan door vernedering. In die zin is beschamen hetzelfde als vernederen. Het is dan een machtsmiddel. Iemand die zich schaamt na een vernedering, wordt als het ware tegen zichzelf opgezet. Hij komt dan in conflict met zichzelf.
6. Schaamte is de basis voor pestgedrag, zowel bij kinderen als volwassenen. Zowel de pester als de gepeste, herkennen in elkaar dezelfde schaamte. De één projecteert (externaliseert)  zijn schaamte (gooit het over de schutting) en de ander internaliseert het, implodeert.
7. Schaamte is de bron van perfectionisme, innerlijke kritiek, verslaving, agressie, narcisme en heel veel meer.
8. Je bent zo ziek als je geheimen groot zijn. Het isolement als gevolg van schaamte werkt ziekte in de hand, met name zichzelf aanvallende (auto immuun) ziektes.
9. Reacties op onveilige situaties zijn vluchten, vechten of bevriezen. Schaamte is een bevriezing en veroorzaakt een gebrek aan veerkracht om weer in beweging te komen. De film Frozen gaat over schaamte en laat zien hoe schaamte een onderdrukking is van spirituele kracht, van liefde.
10. Schaamte wordt van generatie op generatie doorgegeven. Als je praat over een schaamte-cultuur, praat je over een generatie oude beschaming / vernedering van buitenaf, als gevolg van kolonisatie.

Schaamte uitgelegd in video